Prof Dr Metin Özata
TIROID GUATR ENDOKRIN DIYABET DIYET ZAYIFLAMA METABOLIZMA
Ana Sayfa      SEKER HASTALIGI      SEKER DUSUKLUGU

          SEKER DUSUKLUGU

 
Prof.Dr. Metin Özata
Endokrinoloji, Diabet,  ve Tiroit uzmanı

Gün içinde, kan şekerindeki düşmeler nedeniyle ortaya çıkan, şeker, çikolata veya tatlı bir şeyler yeme ve atıştırma  isteği kan  şekerinde düşmeleri olan kişilerde sıklıkla oluşan bir durumdur.
 Özellikle yüksek glisemik indeksli yani kan şekerini hızla yükselten karbonhidratlar yendikten sonra,   önce kan şekeri ve arkasından insülin  hormonu kanda  hızla yükselir. İnsülin, kan şekerini düşüren bir hormondur. Yüksek insülin seviyeleri 2-3 saat sonra kan şekerinizi normalin de altına indirdiği için, şiddetli bir yeme isteği, titreme ve terleme olur. Bu duruma reaktif hipoglisemi denir. Kandaki yüksek  insülin seviyeleri,  kandaki şekeri çok çabuk yok ettiğinden kan şekeri düşer. Kişi bu durumda şeker, çikolata veya tatlı, ne varsa yemek için saldırır.  Bu saldırılar sonrası şeker düzelirse de bir süre sonra tekrar düşer. Şekerli şeyler yedikçe de kilo alır. Bu nedenle şeker düşüklüğü olan kişilerin kendilerinde şeker hastalığı varmış gibi beslenmeleri gerekir.
Dengeli  beslenmeyenler, kahvaltı yapmayanlar ve düzensiz yemek yiyenlerde kan şekeri gün içinde düştüğü için sık sık atıştırma krizine girerler. Sabah saat 9-11 arasında, öğleden sonra  saat 15-16 sularında daha belirgin olmak üzere halsizlik, bitkinlik, baş dönmesi, çarpıntı  ve tansiyon yükselmesi bazen tansiyon düşmesi  gibi şikayetler olabilir.
 Bu durumu önlemek için, düşük glisemik indeksli ve posalı karbonhidratlar alınmalı ve öğünler atlanmamalıdır.  Sebze ve meyve gibi posalı gıdalar çok yavaş sindirildiği için kan şekerini hızla yükseltmezler. Diyet yaparken posalı karbonhidrat alımını artırmak  veya düşük glisemik indeksli (şeker yüklü) gıdaları tercih etmek şarttır.
Bu değişikliği yapmak aslında çok kolaydır. Beyaz ekmek yerine tam buğdaydan yapılmış ekmeği (köylü ekmeği, veya Doygun tam buğday ekmeği, Uno tam buğday ekmeği gibi) ; beyaz pirinç yerine kahverengi pirinç veya kabuklu pirinç veya en iyisi bulguru; beyaz makarna yerine tam buğdaydan yapılmış makarna veya kepekli, ıspanaklı veya domatesli makarnayı  yemek bu değişikliğin ilk başlangıcıdır.
Glisemik indeksi (şeker yükü) fazla olan patates, muz ve havuç gibi besinleri çok nadiren yemek ve düzenli egzersiz yapmak gereklidir.
Düzenli yapılan egzersiz  kan şeker düşüklüğünü önleyen bir etki yaptığı için, bu tür hastaların her gün yarım saat yürüyüş yapmaları uygundur.
Diyet olarak kan şekerini yükseltmeyen tam tahılların kullanımını artırmak için, yulaf ezmesi, buğday ezmesi, tam buğday gevreği  ve bulgur pilavı yemek, çorbalara arpa ve kabuklu pirinç koymak  da önemli önlemlerdir. Karnabahar ve brokoli gibi posalı gıdaları daha fazla tüketmek de açlık duygusunu azaltır ve sizi uzun süre tok tutar ve kan şekeri düşmesini önler.
Kan şekerinde düşüklüğün devam ettiği kişilerde şeker yüklemesi yapmak gerekebilir. Kortizol hormonundaki düşüklük, tiroit bezinin fazla çalışması, insülin hormonun fazla olması, karaciğer ve böbrek hastalıkları da kan şekeri düşüklüğü yapabilir. Bu tür bir hastalık olup olmadığını da araştırmak için bazı hormon tetkiklerini yaptırmak gerekmektedir.
Sigara, kahve ve kafeinli içecekler de kan şekerini düşürerek şekerli şeylere saldırmaya neden olabilir. Bunun nedeni çaya konulan şeker değil çayda ve kahvede bulunan kafeindir. Açlık atakları yaşayanların sigara, kahve ve kafeinli içecekleri  ( kola, kahve ve çay) içmemeleri  gerekir.
Atıştırmaların  veya kan şekeri düşüklüğünün önemli bir nedeni de düzenli uyku uyumamak veya uykusuzluktur. Düzenli ve yeterli uyku  bu tür şikayetleri azaltır. Atıştırmaları önlemek için yeterli ve dinlendirici şekilde uyku uyuyunuz ve en geç saat 22.00’de yatmaya çalışınız.
Atıştırmaların veya gün içinde kan şekeri düşmesinin  bir diğer nedeni, stres altında yaşamaktır. Stresi azaltmak için gevşeme tekniklerini öğrenmek, spor yapmak, açık havada yürümek veya bir psikiyatr veya psikologdan destek almak gerekir.

Atıştırmalar sırasında patates cipsi, bisküvi, çikolata veya şeker yerine domates, elma, salatalık, kuru erik, 3-4 tane badem veya ceviz,  yulaf ezmesi  ya da yoğurt yemeye çalışın.Bütün öğünlerde light süt ile yulaf ezmesi yiyiniz.  Buna rağmen açlık atakları olursa Psillium  posasından yemeklerden bir saat önce bir kapsül alıp iki bardak su içiniz.  Buna rağmen tatlı isteği oluyorsa öğleden sonraları ara öğünü 2 defa yapabilirsiniz. Yani saat 14 ve saat 16’da ara öğün yiyebilirsiniz.
Ara öğünleri atlamayın. Diğer bir deyimle az, ancak sık yemek yiyin. 2.5 saatten fazla aç kalmayın.
Egzersiz yapmak ve hareketli olmak da bu tür açlık hissinin azalmasına katkıda bulunur. Bu nedenle hareketli olun, ancak aşırı egzersiz yapmayın. Aşırı egzersiz de kan şekerini düşürür.  Günde yarım saat yürüyüş yeterli olur.
Günde 1-2 saat dışarı çıkın, güneş ışığı görün. Stresiniz varsa derin nefes  alma egzersizleri yapın.
Reaktif hipoglisemiden kurtulmak icin yukarıda kısaca bilgi verilen diyet glisemik indeks (G. İ.) Diyetidir.  G. İ. Diyeti dediğimiz bu beslenme şekli icin daha detayli bilgi   METABOLİZMA DİYETİ HAYY KİTAP VE  G İ. Diyeti Kitaplarında  bulabilirsiniz.

KAYNAKLAR VE ÖNERİLEN KİTAPLAR
 
 
http://www.diyets.com

1. Prof. Dr. Metin  Özata, Vitamin Mineral Besin Desteği Rehberi, 2010 İstanbul, Gürer Yayınları

 G.I. diyeti  zayiflamanin ve saglikli kalmanin bilimsel  yoludur.  Bu diyet, düsük glisemik indeksli  (G. I.) gidalari yeme esasina dayanan  ve bilimsel çalismalarla  faydali olduğu kanitlanmis bir  yöntemdir.  Bir diyetin faydali  ve basarili olmasi onun devam ettirebilir olmasina baglidir. Mucize diyetler veya sok diyetlerin basarili olamamasinin baslica nedeni devam erttirilememesidir.  G.I, diyeti ise ömür boyu devam ettirilebilen bir beslenme seklidir. G.I. diyetiyle  beslenmek size kilo verdirdiği gibi, seker hastaligi, hipertansiyon, kalp hastaligi, kanser, makula dejenerasyonu ve felçten korur.  Ülkemizin önde gelen endokrinoloji ve metabolizma uzmanlarindan  Prof. Dr. Metin Özata tarafindan hazirlanan bu kitapta  G.I. diyeti ile  nasil kolay zayiflanabilecegi anlatilmakta.  Eger sizde kilo fazlaligi, seker hastaligi, reaktif hipoglisemi, polikistik over sendromu, hipertansiyon, kan yaglarinda yükseklik veya kalp hastaligi varsa G.I. diyeti sizin de uygulamaniz gereken saglikli bir beslenme yöntemidir.
 
Kitap  ERKO YAYINCILIK  (
www.erkoyayincilik.com) (Tel: 0 212 2755477) tarafindan basildi. Kitapcilardan veya internet kitap satis sitelerinden temin edebilirsiniz. (14 YTL)

www.kitapyurdu.com, www.ideefixe.com gibi sitelerden temin edebilirsiniz